April 2020

Vooruitblik en terugblik
Een groter contrast dan met de toon van het vorige kwartaalbericht is bij deze rapportage nauwelijks denkbaar. Drie maanden geleden werd het uitstekende beleggingsjaar 2019 afgesloten in de verwachting dat de grootste politiek hobbels, zoals het EU-afscheid van Groot-Brittannië, waren genomen. Ook leek er sprake van een aarzelende toenadering tussen de VS en China.  President Trump zou vermoedelijk wat meer water bij de wijn doen om de handelsrelatie met de grootste toeleverancier van de wereld te verbeteren. Zijn herverkiezing staat eind dit jaar immers op het spel. Amerikaanse en Europese beurzen lieten nieuwe records zien. Totdat de corona-bom, eerst in China, daarna in de rest van de wereld ontplofte:

‘In mijn 44 jaar in financiën heb ik nooit iets als dit meegemaakt. Deze crisis zal de psychologie van beleggers, de manier van zakendoen en de consumptie veranderen.’ Dat zei Larry Fink, de voorzitter en CEO van de fondsengigant BlackRock, in een brief aan de aandeelhouders.

De ineenstorting van het wereldwijde economische bouwwerk als gevolg van de razendsnelle verspreiding van het corona-virus verraste beleidsmakers, consumenten en producenten volledig. In een paar dagen tijd was van enig beursoptimisme niets meer te bespeuren. Landen als China, Italië, Spanje en wat later ook de VS gingen op slot. Op het moment van schrijven van dit bericht zijn wereldwijd ruim twee miljoen burgers besmet met het virus en het kostte al meer dan 130.000 levens. Het effect van de virusuitbraak is dat de omzet in de dienstensector nagenoeg volledig is wegvallen. De reis-, toeristen- en horecabranche liggen stil. Dat treft ook de luchtvaartsector in het hart. Daarnaast krijgt de detailhandel, buiten de supermarkten, harde klappen.

Een inschatting van de economische schade
In het huidige tweede, maar wellicht ook het derde, kwartaal zal van economische groei geen sprake zijn. Het Centraal Planbureau, de Europese Commissie, het IMF en de OESO hebben allemaal een gooi gedaan naar de omvang van de recessie die Nederland, Europa en de wereld zal treffen. Hoe diep en hoe lang de economische krimp zal zijn, hangt allereerst af van het tempo waarmee de besmetting wordt teruggedrongen. Van even groot belang is de snelheid en de omvang van het stimuleringspakket dat overheden inzetten om de schade bij het bedrijfsleven en consument te compenseren. In Europa zijn de eerste schattingen van de economische schade in de eerste drie maanden bekend. Voor Duitsland houden de vijf toonaangevende instituten de krimp op 1,9%. In het tweede kwartaal neemt de omvang van de economie met bijna 10% af. Voor geheel 2020 wordt een daling van het bruto binnenlands product met 4,2% voorzien. In Frankrijk bedraagt de krimp in het eerste kwartaal 6% ten opzichte van de drie maanden daarvoor, zo maakte de Franse centrale bank bekend. De lock-down aldaar vertraagt de economie met 1,5% per veertien dagen, schat de Banque de France. In de meeste andere EU-landen is de situatie even dramatisch, zij het dat Italië en Spanje de kroon spannen als gevolg van het grote aantal corona-gevallen.

Monetaire financiering als oplossing
Buiten de EU houden economen vooral hun hart vast voor de VS. Na een aanvankelijke nonchalance richting het virus is president Trump nu wel overtuigd van de nefaste gevolgen. Hij zegt zelfs rekening te houden met 100.000 tot 250.000 doden door het virus. De epidemie hakt er vooral zwaar in bij de armere groepen in de VS. Daarvan is de conditie vaak al slechter. Bovendien verliezen die hun ziektekostenverzekering als ze worden ontslagen. Dat dwingt velen tot het zo lang mogelijk doorwerken in ‘hamburgerbanen’. Het Congres heeft overigens wel een economisch plan van een ongekende omvang ter grootte van 2.000 miljard dollar afgesproken. In Europa liggen de Eurolanden met elkaar overhoop over de manier waarop de Europese Unie en de ECB het meest effectief en efficiënt financiële hulp kunnen bieden. Nederland steggelt in die discussie met een aantal zuidelijke EU-lidstaten die onvoorwaardelijke hulp eisen in de vorm van gezamenlijk gegarandeerde uitgifte van euro-obligaties. Dit debat vindt echter plaats op een zijtoneel, zo beweren de economen Buiter en Kapoor. Zij menen dat overheden een oud taboe moeten breken, te weten dat van monetaire financiering oftewel het aanzetten van de geldpers. De Europese centrale banken moeten een bedrag van 20% tot 30% van het nationale inkomen aan hun regeringen ter beschikking stellen. Hiervan zou 5% moeten worden gedoneerd aan de ontwikkelingslanden en ‘emerging markets’. De interne EU-discussie is met deze aanpak ook van de baan.

Fondsprestaties
Hoe is het Sustainable Dividends Value Fund door deze roerige eerste maanden van het jaar gekomen? Ook voor ons fonds was het een moeilijke periode. Maar met een rendement van min 17% in het eerste kwartaal werd het rendement van de MSCI Europe, die een daling van maar liefst 23% liet zien, ruimschoots overtroffen. En het tweede kwartaal zijn we goed begonnen met een plus van ruim 5% sinds eind maart. Hierdoor komt het totale rendement sinds de start van het fonds begin 2016 uit op een winst van 23%. Dat is fors hoger dan het negatieve rendement van 1% wat de MSCI Europe index over diezelfde periode liet zien. Het is duidelijk dat duurzaam beleggen niet ten koste hoeft te gaan van het rendement. Onze strategie blijft ook in moeilijke tijden recht overeind. Minnen zijn natuurlijk nooit leuk maar ze horen helaas bij het beleggen in aandelen. En ze scheppen zeker ook kansen op positieve rendementen in de toekomst. Vooral ook omdat wij geen aandelen hebben die blijvende, onherstelbare schade aan hun businessmodel of assets hebben ondergaan. Een terugval is dan hoogstwaarschijnlijk tijdelijk en verhoogt het te verwachten aanvangsrendement van een investering.

Dalers in de portefeuille
Ondanks dat we geen beleggingen hebben in de meest getroffen sectoren van de economie, zoals de luchtvaart of het hotelwezen, zijn er toch een paar aandelen flink gedaald. Binnen het fonds zijn een tweetal Britse small caps het hardst getroffen door de crisis. Mears Group verzorgt het onderhoud aan sociale woningbouw in Engeland. Vanwege het besmettingsgevaar van medewerkers en bewoners wordt op dit moment alleen het hoogst noodzakelijke werk gedaan. Omdat er sprake is van langlopende contracten met lokale overheden is het orderboek gegarandeerd. Desondanks daalde de koers met 54%. Iets vergelijkbaars gebeurde met RM. Dit bedrijf verzorgt allerhande fysieke en digitale hulpmiddelen voor scholen in Engeland, maar ook in landen als India en Australië. De koers daalde met 51% omdat de kans groot is dat er in de rest van het schoolseizoen minder verkocht gaat worden. Aan de andere kant zullen de digitale hulpmiddelen en online testen juist een versnelde groei laten zien. Bij beide bedrijven hebben wij dan ook vertrouwen in de toekomst.

Positieve ontwikkelingen
Gelukkig zijn er zowaar ook een aantal lichtpuntjes te vinden. Sommige investeringen lieten nauwelijks een koersdaling zien. Zo ging de koers van Vopak – onze enige belegging in de energiesector – met slechts 2% omlaag. De ruzie tussen de OPEC en Rusland, in combinatie met een forse afname van de vraag naar olie en olieproducten, zorgde voor een daling van de olieprijs. Omdat de prijzen op de termijnmarkt voor olie een stuk hoger liggen dan de olieprijs vandaag de dag is, wordt het aantrekkelijk om olie die nu opgepompt wordt pas over een aantal maanden te verkopen. In de tussentijd moet de olie opgeslagen, bijvoorbeeld in de tanks van Vopak. Deze zijn dan ook helemaal gevuld, wat betekent dat de winst van het bedrijf dit jaar flink zal stijgen. Ook het Zweedse Essity profiteert van de crisis. De producent van onder andere toiletpapier en baby-luiers heeft door de hamsterwoede van de consumenten een uitstekend eerste kwartaal. De volumes zijn hoger, en omdat er geen kortingen gegeven hoeven te worden, zijn de marges ook fors toegenomen. Als gevolg hiervan is de koers van het aandeel in het afgelopen kwartaal niet gedaald, maar juist 1% gestegen.

Hoe ziet het Fonds er nu uit?
Op dit moment is het Fonds – op een kleine kaspositie na – belegd in bedrijven, waarvan de verwachting is dat ze de komende jaren zullen zorgen voor groeiende winsten en stijgende dividenden. Het vermogen is verdeeld over 21 verschillende aandelen in zeven Europese landen. Door te kiezen voor bedrijven in 15 verschillende sectoren is er gezorgd voor een voldoende mate van spreiding. Er is een duidelijke voorkeur voor sectoren, die zorgen voor stabiele kasstromen. Een aantal sectoren is bewust niet, of beperkt, vertegenwoordigd in het fonds. Zo hebben banken last van een steeds verder toenemende regelgeving, die over het algemeen niet in hun voordeel is. Farmaceuten zijn erg afhankelijk van de moeilijk voorspelbare ontwikkelingen van nieuwe medicijnen. En technologiebedrijven hebben ook op dit moment nog een hoge waardering, en daarom veelal een heel laag dividendrendement.

Medistim: Marktleider in chirurgische apparatuur voor hartoperaties
Zoals ieder kwartaal bespreken we in deze nieuwsbrief één van de aandelen in het fonds. Vandaag willen we het Noorse Medistim voor het voetlicht brengen. Dit bedrijf is actief in het ontwikkelen van apparatuur voor de medische sector, en dan specifiek chirurgische apparatuur voor hartoperaties. De producten van Medistim worden gebruikt om tijdens de operaties op een adequate manier de patiënt te monitoren. Het bedrijf ligt met zijn producten ver voor op de concurrentie en de apparatuur hoort tot de standaarduitrusting voor de chirurgen in Europa en Japan. In de Verenigde Staten is het marktaandeel nog ‘slechts’ 23%, maar groeit het snel. Ook in het Midden-Oosten en Azië timmert Medistim hard aan de weg. De komende jaren is er voor het bedrijf nog veel groei mogelijk en de verwachting is dan ook dat we dit terug zullen zien in stijgende omzetten en kasstromen.

Groeiende dividenden en een schuldenvrije balans
De jaarlijkse toename van de kasstromen heeft tot gevolg dat de beleggers in Medistim over de afgelopen jaren een sterke groei van het dividend hebben gezien. Over de afgelopen zes jaar is het dividend ieder jaar verhoogd. En de gemiddelde stijging van het dividend was meer dan 20%. Deze dividendstijging is een duidelijke afspiegeling van de toekomstverwachtingen van het management van Medistim. Zelf bezit het management ruim 22% van de aandelen van het bedrijf. Er hoeft dus geen twijfel te bestaan over de vraag of zij wel op één lijn zitten met de aandeelhouders. Management en aandeelhouders hebben dezelfde belangen, en dat schept vertrouwen. Een ander criterium waaraan een bedrijf moet voldoen voordat het in het fonds opgenomen wordt, is een sterke balans. Medistim heeft geen schulden en voldoet dus bij uitstek aan de eis van een sterke balans. Als we kijken naar duurzaamheidscriteria, dan leidt het geen twijfel dat de activiteiten en producten van Medistim een positieve bijdrage leveren aan de maatschappij. Kwaliteitsbewaking tijdens hartoperaties zorgt voor een gemiddeld genomen beter resultaat van de operatie en daarmee een betere kwaliteit van leven voor de patiënt.

Risico’s en waardering
Geen investment case zonder naar de risico’s te kijken. Ook bij Medistim zetten we op een rijtje wat er mis zou kunnen gaan. Allereerst is Medistim voor de verkoop van haar producten afhankelijk van de toestemming hiervoor van de lokale regelgever. Net als bij alle medische producten is deze toestemming noodzakelijk voordat het product in een bepaalde markt verkocht mag worden. Voor de belangrijkste markten heeft Medistim deze toestemming, en de verwachting is niet dat de verkoop in nieuwe markten op problemen zal stuiten. Dan is het bedrijf afhankelijk van budgetten van ziekenhuizen. Hoewel het in het geval van Medistim om mogelijk levensreddende apparatuur gaat, kan het zijn dat een ziekenhuis tijdelijk de voorkeur geeft om het budget aan andere apparatuur te besteden. Vervolgens zijn er ook financiële risico’s zoals valuta- en kredietrisico’s. Voor het bepalen van het valutarisico is het vooral belangrijk te weten dat opbrengsten veelal in euro en Amerikaanse dollar zijn, terwijl een aanzienlijk deel van de kosten in Noorse kroon luiden. Het kredietrisico is beperkt omdat veel ziekenhuizen gegarandeerd worden door overheden. Het aandeel Medistim is op zo’n 18 keer de verwachte kasstroom niet bepaald goedkoop te noemen. Toch heeft de forse koersdaling van het aandeel in combinatie met de recente daling van de Noorse kroon voor een interessant instapmoment gezorgd. Het verwachte dividendrendement is ruim 1,5%. Meer informatie over Medistim is met behulp van onderstaande link te vinden in het jaarverslag:

Vooruitzichten
Met een gemiddeld rendement van min 3% per jaar over de afgelopen 3 jaar (MSCI Europe Index) blijven Europese aandelen flink achter bij met name de aandelenmarkten in de Verenigde Staten. De forse winststijgingen van veel Europese bedrijven in de afgelopen jaren zijn vooralsnog nauwelijks terug te zien in de koersontwikkeling op de Europese aandelenmarkten. Als we kijken naar veelgebruikte waarderingsmaatstaven zoals de koerswinstverhouding of het dividendrendement, dan zijn Europese aandelen, per saldo goedkoper geworden. Zowel in absolute zin, als ten opzichte van bijvoorbeeld Amerikaanse aandelen. Dit maakt Europese aandelen een interessante belegging voor de komende jaren. Op basis van de waardering en het historisch rendement, gekoppeld aan een gematigde economische groei, denken wij dat de brede markt op lange termijn zo’n 8% rendement per jaar te bieden heeft. Dividendaandelen in combinatie met onze duurzame, outperformende strategie kunnen voor beleggers een interessant alternatief zijn voor de spaarrekening waarop geen rente betaald wordt, of in sommige gevallen zelfs een negatieve rente in rekening gebracht wordt.

Wij danken onze participanten voor het in ons gestelde vertrouwen en wensen u bovenal een goede gezondheid toe. Meer informatie over het Sustainable Dividends Value Fund is te vinden op de website: www.sustainabledividends.nl. Of stuur een mail naar info@sustainabledividends.nl. De koersontwikkeling van het Fonds wordt vermeld op de website en is ook via Bloomberg (fondscode SUSDVDV NA) te volgen.

Investor Event
In januari hebben wij het Sustainable Dividends Investor Event georganiseerd in het CIRCL-gebouw in Amsterdam. Het meest circulaire gebouw van Nederland is een prachtige locatie om ons duurzame investeringsfonds te presenteren. Wij zijn er trots op dat DSM en Tomra op ons event aanwezig waren. DSM is onze Nederlandse koploper in duurzaamheid met producten in voeding, energie en gezondheid. Tomra is de Noorse wereldmarktleider in flessen-retour- en afvalsorteermachines. Het bedrijf presenteerde haar visie op duurzame recycling oplossingen. Zowel DSM als Tomra heeft in 2019 een uitstekend rendement weten te behalen voor de investeerders in het fonds. Naar aanleiding van de bijeenkomst hebben we een aantal nieuwe investeerders mogen verwelkomen. We kunnen het verhaal van ons fonds steeds vaker met geïnteresseerde beleggers delen, en dat levert ons veel prettige gesprekken op. Mocht u in uw netwerk nog contacten hebben, die ook kennis willen maken met onze strategie, dan horen wij dat natuurlijk graag. In deze fase is het winnen van vertrouwen door direct contact met beleggers zeer belangrijk. Dank voor het meedenken en graag tot ziens!

Foto’s event

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.